Een eenvoudige kosten-batenverhouding

En op een hoger niveau doet zieh hetzelfde verschijnsel voor. De bank was vanouds de aangewezen werkgever voor wie na de havo niet verder studeerde. Maar volgens de stellige opvatting van een lid kantoorruimte huren rotterdam van de Raad van Bestuur van Fortis zal zijn organisatie in de toekomst alleen nog maar hbo’ers en academici aannemen. Verdeeld over de onderscheiden onderwijsniveaus in de beroepsbevolking vertoont de overscholing in 2000 het volgende beeld ( tussen haakjes het niveau in 1994): • uitgebreid lager: • middelbaar: • semi-hoger: • hoger: • totaal: 14,4% (12,9) 26,6% (25,4) 26,5% (23,0) 36,9% (28,2) 24,9% (22,0) In 2000 bedroeg de omvang van de overscholing dus ongeveer een kwart van alle kantoorruimte huren zwolle werknemers. Opmerkelijk is dat juist onder de hoogst opgeleiden (hbo’ers en academici) de ‘onderbenutting van het menselijk kapitaal’ het sterkst is toegenomen; onder academici met ruim 8,5 procentpunt tot 37%. En dat in een tijd van een overspannen arbeidsmarkt, waarin men zou mogen verwachten dat de schaarse arbeidskrachten hogere eisen kunnen stellen aan de inhoud van hun werk. Het gaat hier om een structurele verandering in het arbeidsbestel. Ter vergelijking: in 1971 was nog geen 5% van de hoger opgeleiden ‘overschoold’ voor de functie die zij uitoefenden. Vaak wordt dit verschijnsel verklaard vanuit een eenvoudige kosten-batenverhouding. In een ruime kantoorruimte huren amsterdam arbeidsmarkt kunnen werkgevers hogere eisen stellen. Het kan dan verleidelijk zijn om te redeneren: ach, als ik nu toch voor deze mbo-functie een hbo’er kan krijgen die hetzelfde kost … dan krijg ik meer kennis voor hetzelfde geld. Nederland heeft inderdaad heel lang een ruime arbeidsmarkt gekend. De krapte dateerde pas van na i995. Maar juist op de overspannen arbeidsmarkt in de tweede helft van de jaren negentig ging de ‘onderbenutting van het menselijk kapitaal’ door, met name onder de hoogst opgeleide groep. Dat kan de verklaring niet zijn, althans niet de hele verklaring.
Er is een heel andere kantoorruimte huren arnhem reden voor wat op het eerste gezicht ‘onderbenutting van het menselijk kapitaal’ lijkt; een verklaring vanuit de veranderingen die zieh afspelen aan de binnenkant van het werk.

De know/edge disease

In de jaren zeventig wijdde de internationale pers veel aandacht aan de Dutch disease: het onvermogen om economische groei en banen te scheppen. De nieuwe Hollandse ziekte heet de know/edge disease.
‘lnternationaal gezien presteert het Nederlandse universitaire onderzoek goed’, spreekt J. Bartelse, hoofd van de beleidsafdeling van de VSNU de doemdenkers tegen. Hij heeft de cijfers bij de hand. ‘We staan mondiaal op de tiende plaats wanneer we kijken naar de omvang van de totale kantoorruimte huren rotterdam wetenschappelijke productie; op de derde plaats wat betreft citaties, gemeten in absolute aantallen. Dat is voor een klein land niet siecht.Als het om onderzoek gaat, draait het vooral om de vraag: hoe houden we ons universitaire kennissysteem in de top! Terwijl het er bij het onderwijs meer om gaat te voorkomen dat we door de bodem heen zakken.’ Hij wijt dat laatste aan de voortdurende bezuinigingen die het onderwijs, en het wetenschappelijk onderwijs in het bijzonder, de laatste twintig jaar hebben getroffen. Nog meer cijfers: gemeten in nominale bedragen van 1980 (= 100) besteedde de kantoorruimte huren zwolle overheid in 1999 265% aan de zorgsector, 229% aan veiligheid en slechts 158% aan onderwijs; aan het wetenschappelijk onderwijs 71 %. Te r vergelijking: de nationale economie groeide in dezelfde periode tot 230%. ‘Dat zet de onderwijsprogramma’s onder druk. Het moet allemaal snel, want anders krijg je geen studiefinanciering meer. En de universiteiten krijgen een diplomabekostiging als ze een student afleveren. De academische vorming is daardoor uitgehold.’ Maar ook wat het wetenschappelijk kantoorruimte huren amsterdam onderzoek betreft hoort Bartelse uit zijn achterban vaak de klacht over het ‘uitgewoonde huis’. ‘Hebben we onze huidige positie niet te danken aan de investeringen van de jaren zestig en zeventig, die we nu uithollen1 Als je de ambitie hebt om als land mee te draaien in de mondiale kenniseconomie en als veel kantoorruimte huren arnhem van je productieprocessen afhankelijk zijn van de inzet van kennisintensieve werkers, dan moet je zorgvuldig met je universiteiten omgaan.Aan die ambitie hangt een prijskaartje.

De financiele markten

De overgang van lineaire tijd naar de tijdloze tijd van Castells wordt het beste gedemonstreerd aan de hand van de werking van de financiele markten. Voor het eerst in de geschiedenis is er kantoorruimte huren rotterdam een uniforme mondiale kapitaalmarkt ontstaan die functioneert in ware tijd, verankerd in drie tijdzones: die van Londen, New York en Tokio. Hier is tijd de primaire grondstof voor de ‘productie’, niet van producten of diensten, maar van abstracte winst. ‘Tijd is de kritische factor voor de winst die in het systeem wordt gemaakt. Het is de snelheid van de transactie – soms automatisch voorgeprogrammeerd in de computer om quasi-gelijktijdige beslissingen mogelijk te maken -die de winst genereert of het verlies.’20 De werking van het mondiale financiele stelsel is nog steeds het extreme, want meest abstracte en daarmee zuiverste voorbeeld van het werken in ware kantoorruimte huren zwolle tijd. Maar elementen daarvan zijn alte vinden in de ‘echte economie’. Daarbij gaat het er volgens The Economist21 niet in de eerste plaats om de snelheid van de informatiestroom te verbogen, maar om de bedrijfsprocessen van minuut tot minuut te volgen en actie te ondernemen zodra de omstandigheden veranderen. Het blad vergelijkt de real-time enterprise met een spreadsheet, het kantoorruimte huren amsterdam rekenprogramma op een computer. De uiterlijke verschijning is die van een vel ruitjespapier, maar de kern van het programma schuilt in de onderlinge relaties die tussen de vakjes ( cellen) zijn aangebracht – vaak door ingewikkelde formules (macro’s). Als een gegeven in een cel wordt veranderd, wordt op hetzelfde moment de inhoud van talloze andere cellen aangepast. Op deze wijze kan men zieh het besturingssysteem van een onderneming voorstellen als een grote spreadsheet, waarin alle bedrijfsactiviteiten en kantoorruimte huren arnhem alle interne en externe relaties zijn ondergebracht. Op het moment dat zieh ergens in dit systeem een verandering voordoet, ontstaan op hetzelfde moment allerlei aanpassingen. De organisatie reageert op haar omgeving in ware tijd.

‘Kenniseconomie’

‘Kenniseconomie’ is een veelgebruikte term. Kennis is het instrument van de nieuwe economie, zoals de machines kantoorruimte huren rotterdam dat waren voor de industriele economie (die we echter geen ‘machine-economie’ noemen). Kennis is niet wat de nieuwe economie onderscheidt: zowel de geschoolde arbeider van de i9e eeuw als de middeleeuwse boer beschikten over een uitgebreid reservoir aan ambachtelijke kennis. Een belangrijk verschil is wel dat in kantoorruimte huren zwolle de loop van het proces van industrialisering die kennis expliciet is gemaakt, maar ook dat is niet nieuw. Al een eeuw geleden wijdde Taylor er zijn hele leven aan. ‘Informatie-economie’ dan? Informatie is de grondstof van de economie van de 21e eeuw, zoals kolen eo staal de grondstof vormden van de industriele economie – die we ook niet aanduiden als ‘kolen-en-staal-economie’ -en, strikt genomen, bovendien maar een deel is van de grondstof. We kunnen ons de abstracte input van de nieuwe economie kantoorruimte huren amsterdam voorstellen als een piramide die bestaat uit vier lagen. De brede basis wordt gevormd door data: een al dan niet geordende hoeveelheid gegevens. Iemand die voor het eerst internet gebruikt, blijft vaak steken op dit eerste niveau. Zijn primaire probleem is nog niet eens: hoe kan ik vinden wat ik zoek-al is dat voor een beginner vaak al verwarrend genoeg. De fundamentele vraag is: wat betekent hetgeen ik zie op het scherm en welke waarde moet ik daaraan toekennen? Informatie kantoorruimte huren arnhem vormt de tweede laag. Zij ontstaat als we losse data combineren tot een abstract geheel waaraan we een betekenis toekennen. Zo worden de buitenlandse handelstransacties van alle ondernemingen in ons land samengevat in wat we de handelsbalans noemen.

Op het hoogtepunt

Zij vonden elkaar in afgelegen oorden als Stadskanaal. Op het hoogtepunt had de fabriek 3.000 man in dienst. Maar in het begin van de jaren zeventig werd de concurrentie van de lagelonenlanden voelbaar en in vijf opeenvolgende reorganisaties werd het personeelsbestand kantoorruimte huren rotterdam teruggebracht tot 1.200 in 1986. Dat was het moment waarop een nieuwe directeur arriveerde, Nol Frederiks. Hij is inmiddels allang gepensioneerd en vertelt wat er gebeurde. ‘Toen ik in Stadskanaal aankwam, was eigenlijk al besloten dat de fabriek dicht moest. Er waren twee productielijnen: een voor beeldschermen en een voor halfgeleiders.Yoor de eerste zag ik zelf geen toekomst en de directeur van de kantoorruimte huren zwolle halfgeleiderdivisie vertelde me dat hij rendabeler kon produceren in Taiwan. Maar uiteindelijk mocht ik het proberen.’ Hij kreeg drie jaar om na te gaan of hij de verlieslijdende fabriek nog nieuw leven in kon blazen; zo niet, ‘dan ging de tent onherroepelijk dicht’. Bij zijn aankomst trof Frederiks een personeelsbestand aan dat was geobsedeerd door behoud van werkgelegenheid. De fabriek nam al het werk aan waar zij maar de hand op kon leggen. Hoewel het eigenlijk een halfgeleiderproducent was, assembleerde het bedrijf ook huishoudelijke apparaten, zoals koffiezetters. Maar, als het zo uitkwam, werden ook rolstoelen in elkaar gezet. Er waren zelfs twee man belast met kantoorruimte huren amsterdam de revisie van oude machines voor de tabaksindustrie.AI die oneigenlijke productie droeg aanzienlijk bij aan de steeds hogere verliezen. Frederiks:’lk heb ze verteld dat hun missie wel leek te zijn aan het werk te blijven, tegen welke kosten dan ook.’ Dat hoefde niet te verbazen, want Philips domineerde de hele regio. ‘Stel je voor, een fabriek die op de top drieduizend man in dienst had gehad. De volgende werkgever in grootte was een machinefabriek met honderd man. De onderneming zette de lokale overheid voortdurend onder druk om meer infrastructuur en voorzieningen kantoorruimte huren arnhem te krijgen. Een tennisbaan hier, een schouwburg daar -alles om het hoger kader te verleiden tot wat het beschouwde als een deportatie naar Siberie. Later is dat ons nog wel verweten: eerst hebben jullie ons dat allemaal opgedrongen en nu trekken jullie je terug.’

Beide methoden

Wat deze beide methoden gemeen hebben, is dat het werk wordt gegroepeerd rond de order. Daardoor blijft het kantoorruimte huren rotterdam product stromen en worden buffervoorraden en wachttijden vermeden. We kunnen de kenmerken van de stroomsgewijze productiestructuur als volgt samenvatten: • Groeperingsprincipe: er zijn weinig stations; de bewerkingen zijn samengebracht in gemengde productieteams, die zowel primaire als secundaire taken verrichten. • Bewerkingsprincipe: per gemengd productieteam; clusters van kantoorruimte huren zwolle bewerking vertonen een logische onderlinge samenhang. • Koppelingsprincipe: de productie voltrekt zieh volgens meerdere routes in een richting; het proces verloopt gestructureerd en is flexibel. • Reguleringsprincipe: ter plekke als een fout ontstaat; van fouten wordt geleerd. Het aangrijpingspunt van de stroomsgewijze productie ligt in onderlinge relaties binnen het productiesysteem als kantoorruimte huren amsterdam geheel. Daarom kan deze structuur alleen door middel van een integraal veranderingsproces worden ingevoerd. Dat betekent dat de hele organisatie op de schop gaat. Scheidslijnen tussen afdelingen verdwijnen, taken en activiteiten worden samengevoegd of in parallelle stromen ondergebracht en naarmate de orderstromen in steeds kortere tijd veranderen is het resultaat meestal een productiestructuur in staat van permanente verandering. Dat is een van de redenen dat we vormen van projectmatig werken en kantoorruimte huren arnhem matrixstructuren zien ontstaan. Werk dat vroeger was gestold in vaste structuren en banen wordt vloeibaar.

Het oude motivatieprobleem

Maar het oude motivatieprobleem doet zieh voor in een nieuwe gedaante. Net als eerder de rigide structuren van het taylorisme, gaat het ‘management van de onzekerheid’ in tegen de menselijke natuur. Mensen hechten waarde aan langdurige interpersoonlijke contacten, die echter voortdurend worden verstoord door het ongeduldige kapitalisme, dat alleen oog heeft voor de korte termijn. En waar is de cohesie op gebaseerd in een bedrijfscultuur waar het kantoorruimte huren rotterdam principe geldt: ieder voor zieh? Wat is teamwork waard in een organisatie waar de kernbezetting en de flexwerkers naast elkaar werken onder zulke verschillende voorwaarden? En vooral: waarop is de loyaliteit gebaseerd aan een onderneming die kantoorruimte huren zwolle de aandeelhouderswaarde als ultieme maatstafhanteert en haar banden vrijhoudt als het gaat om het bieden van zekerheid, een van Maslows meest fundamentele menselijke behoeften? Dat zijn vragen waarop de regels van het nieuwe Human Resources Managementmaar moeilijk een antwoord kunnen geven .
Intussen wordt steeds duidelijker dat de wijze waarop het menselijk kapitaal wordt beheerd en aangewend de sleutelvariabele is in het economisch proces. Dit inzicht is inmiddels wel doorgedrongen in de hoofden van directieleden, getuige de veel gehoorde uitspraak ‘mensen zijn het belangrijkste vermogensbestanddeel van onze onderneming’. Maar lange tijd was dat een kantoorruimte huren amsterdam geloofsartikel. Tot een consultancyfirma erin slaagde een wetenschappelijk verband aan te tonen tussen de kwaliteit van het personeelsbeleid en de financiele waardecreatie, waar het in de economie uiteindelijk om draait. De kern van dit onderzoek is de Human Capital Index (HCI) die het bureau3 heeft samengesteld op basis van de antwoorden op een lange vragenlijst die door 600 Europese ondernemingen is ingevuld. Deze antwoorden zijn geclusterd in zes ‘dimensies’, die tezamen de kwaliteit meten van het personeelsbeleid. De tweede stap was een verband te leggen tussen de scores op deze index en de financiele waarde van het bedrijf. Dat is gedaan door de scores op de HCI af te zetten tegen een statistische maatstaf voor het intellectueel kapitaal. Intellectueel kapitaal bestaat, zoals we in hoofdstuk 3 zagen, voor een belangrijk kantoorruimte huren arnhem deel uit het menselijk kapitaal, dat is het geheel van productieve capaciteiten van mensen, zoals kennis en vaardigheden. De maatstaf voor het intellectueel kapitaal is de zogenoemde Tobin’s Q. Hoe hager de waarde van Q voor een bepaalde onderneming, hoe hoger de waarde van het intellectueel kapitaal ten opzichte van het fysiek kapitaal, zoals machines en gebouwen. De waarde van Q blijkt vervolgens weer nauw samen te hangen met financiele ratio’s, zoals ROE (Return on Equity) en TRS (Total Return to Shareholders). Op deze wijze is een groot aantal statistische verbanden ( correlaties) vastgesteld tussen de kwaliteit van het personeelsbeleid ende uiteindelijke waarde voor de aandeelhouders. Want dat was voor de onderzoekers het uiteindelijke toetsingscriterium, dat we fo r argument’s sake zullen volgen.

Reportage Het callcenter

Aan het eind van de 2oe eeuw werkte dus ruwweg een op de drie Europeanen onder condities die zo kenmerkend zijn voor de tayloristische arbeidsstructuur: machinegebonden, kortcyclisch en monotoon. Ik heb een aantal personeelsfunctionarissen die werkzaam zijn in de thuiszorg eens de stelling voorgelegd dat het taylorisme in hun bedrijfstak kantoorruimte huren rotterdam pas is ingevoerd in de jaren negentig. Allemaal knikten ze instemmend: ja,
standaardtijden voor het wassen van een patient, het schoonmaken van een huis; we weten er alles van. En fusies-want schaalvergroting is efficienter. En heel veel managers … Zo heeft het industriele organisatiemodel kantoorruimte huren zwolle binnen een eeuw de hele weg afgelegd, van T-Ford tot thuiszorg.
Reportage Het callcenter
6 VIJFDUIZEND OREN AAN DE TELEFOON
Callcenters zijn het economische succesverhaal van de jaren negentig. ‘Groei, groei, groei’, was jarenlang het motto. Daarmee leek de sector het toekomstvisioen van de informatiemaatschappij te bewijzen:werk in een hightech gestuurde omgeving levert banen op.
Een nieuwe sector, die uit het niets leek te ontstaan, ontwikkelde zieh in korte tijd tot een belangrijke bron van werkgelegenheid.Toen kantoorruimte huren amsterdam de FNV in 1998 een onderzoek liet uitvoeren naar deze voor de vakcentrale onbekende branche, bleek dat bijna drie kwart van de onderzochte callcenterondernemingen pas na 1991 was opgericht. Terwijl de posterijen het communicatiekanaal vormen van gisteren en internet (nog steeds) het medium is van morgen, is de telefoon het medium van vandaag. Consumenten pakken de telefoon om over producten informatie in te winnen, producten te bestellen of over producten te klagen. Elk telefoongesprek levert een direct contact op met de klant dat, anders dan via een advertentie of direct mail, de rechtstreekse mogelijkheid biedt diens houding ten aanzien van de onderneming en haar producten of diensten in positieve zin om te buigen. Omdat de kantoorruimte huren arnhem concurrentie steeds scherper wordt, is het behoud van klanten van levensbelang. De acquisitie van een nieuwe klant kost ongeveer 25 maal zo veel als het behouden van een bestaand klantencontact.

Veel regelcapaciteit

De massaproductie is nu juist uitgevonden om dit soort onderbrekingen te voorkomen, want die verlagen de kantoorruimte huren rotterdam efficiency. De productiemedewerkers kunnen continu aan het werk blijven, tenminste zolang zieh geen storing voordoet. Is dat wel het geval dan kunnen zij hun eigen problemen niet oplossen en ze m6gen dat ook niet. Door de standaardisering van de taakuitvoering is hun regeldomein vrijwel teruggebracht tot nul. Maar iemand moet het doen, en daarom verschuiven de regeltaken naar een hoger niveau: naar de baas. Naarmate het productieproces steeds grootschaliger (en dus ingewikkelder) wordt, worden de individuele regeldomeinen kleiner. Er moet over steeds meer zaken worden overlegd en er moet tussen steeds meer kantoorruimte huren zwolle personen en afdelingen worden overlegd. De regeltaak van iedere baas afzonderlijk wordt intensiever. Maar zijn eigen regelcapaciteit wordt beperkt door zijn span of control, dat is het aantal medewerkers waarvoor hij de problemen kan oplossen. Meer regelen betekent dat zijn span of control afneemt, waardoor de regeling opnieuw kantoorruimte huren amsterdam verschuift naar een hoger niveau: naar de baas van de baas. Zo ontstaat een piramide van bazen van baasjes.
Je hebt 6f een ingewikkelde organisatie met simpele taken, 6f een simpele organisatie met ingewikkelde taken. In het eerste geval is de regelcapaciteit op een hoger niveau neergelegd, waardoor er voor de uitvoerende medewerkers weinig of niets te regelen overblijft. Hun taak is dus eenvoudig. Maar kantoorruimte huren arnhem als mensen ingewikkelde taken uitvoeren, waarin veel regelcapaciteit is ingebouwd, kan de organisatie simpel zijn. De mensen lossen immers hun eigen problemen op.

De verhoogde productiviteit

Deze nieuwe organisatievorm had een aanzienlijk effect op de productiviteit, zoals Marx vaststelde:
‘Een handwerker die verschillende deelprocessen in de productie van een artikel achtereenvolgens uitvoert, moet nu eens van plaats en dan weer van gereedschap wisselen. De overgang van de kantoorruimte huren rotterdam ene verrichting tot de andere onderbreekt de loop van zijn arbeid en vormt in zekere zin open plaatsen in zijn arbeidsdag. Deze open plaatsen verdwijnen zodra hij de gehele <lag een en dezelfde verrichting voortdurend uitvoert, of ze worden kleiner naarmate de afwisseling van zijn bezigheid afneemt.
De verhoogde productiviteit is hier verschuldigd of aan groter gebruik van de arbeidskracht in een gegeven tijdsruimte, dus aan de toegenomen intensiteit van de
arbeid, of aan vermindering kantoorruimte huren zwolle van onproductief gebruik van de arbeidskracht. De grotere krachtsinspanning namelijk, vereist door iedere overgang tot beweging vanuit een toestand van rust, wordt vergoed door een langere voortzetting van de eenmaal bereikte snelheid. Aan de andere kant benadeelt de voortzetting van gelijkvormige arbeid de kracht en levendigheid van de geest, die behagen schept en tot rust komt in en door afwisseling van werkzaamheid.’5
Men kan veel van Marx zeggen. Lang niet al zijn woorden waren profetisch, maar deze wel. Alle elementen in de daaropvolgende geschiedenis van de menselijke arbeid vinden we erin terug. Daar zijn de twee manieren waarop een hogere productiviteit uit mensen kan worden gewrongen: 6f door kantoorruimte huren amsterdam vergroting van de intensiteit van de arbeid, de methode-van-de-natte-ruggen, 6f door het verminderen van onproductieve activiteiten. Lean production wordt heden ten dage aangeprezen als een geheel nieuwe methode van productiemanagement, maar is in feite niets anders dan een doorvoering van deze beide principes tot de uiterste consequentie. Het proces waarin ‘de ambachtsman geleidelijk zijn bekwaamheid verliest om zijn oude handwerk in de volle uitgebreidheid toe te passen’ voorspelt de massale dekwalificatie en uitholling van vakrnanschap in het tijdperk van de massaproductie; de periode waarin ook de ‘open plaatsen in de arbeidsdag’ grondig werden geelimineerd. En de sociaal-psychologische elementen van monotoon en repeterend kantoorruimte huren arnhem werk-terwijl ‘de menselijke geest behagen schept in afwisseling van werkzaamheid’ -werden zichtbaar toen in de jaren vijftig en zestig van de 2oe eeuw dit stelsel tot het uiterste werd geperfectioneerd .