Iemand die in een ander land woont of werkt dan het land waar hij of zij geboren is, wordt een expat genoemd. Het woord “expat” komt van het Latijnse woord expatriate en wordt gebruikt voor mensen die tijdelijk of langdurig buiten hun eigen land leven, vaak vanwege werk. Als je je afvraagt wat expat ne demek precies betekent: het staat voor “iemand die zijn vaderland heeft verlaten” om elders te leven of te werken.
Waar komt het woord expat vandaan?
Het woord expat is een afkorting van het Engelse woord expatriate. Dat woord is samengesteld uit het Latijnse ex (buiten) en patria (vaderland). Letterlijk betekent het dus “buiten het vaderland”. Vroeger werd de term gebruikt voor mensen die gedwongen hun land verlieten. Tegenwoordig heeft het woord een neutrale, en soms zelfs positieve betekenis gekregen.
Wat is het verschil tussen een expat en een emigrant?
Dit is een vraag die veel mensen bezighoudt. Een emigrant verlaat zijn land met de bedoeling om voorgoed ergens anders te gaan wonen. Een expat woont buiten zijn geboorteland, maar dit is vaak tijdelijk. De expat heeft de intentie om terug te keren naar zijn thuisland, of behoudt in ieder geval een sterke band daarmee.
Er is ook een verschil in de manier waarop mensen de termen gebruiken. De term expat wordt vaker gebruikt voor hoogopgeleide professionals die door hun werkgever naar het buitenland worden gestuurd, of die bewust een baan in het buitenland zoeken. De term emigrant of immigrant wordt vaker gebruikt voor mensen die om economische of persoonlijke redenen naar een ander land verhuizen. Dit onderscheid is sociaal en cultureel bepaald, en niet officieel vastgelegd in de wet.
Wie wordt een expat genoemd?
Een expat is iemand die buiten zijn eigen land woont, maar de nationaliteit van dat land niet heeft aangenomen. Typische voorbeelden zijn:
- Een medewerker van een multinational die tijdelijk wordt overgeplaatst naar een buitenlands kantoor
- Een zelfstandige professional die vanuit een ander land werkt
- Een academicus of onderzoeker die aan een buitenlandse universiteit werkt
- Iemand die gepensioneerd is en besluit in een warm land te gaan wonen
- Digitale nomaden die online werken en van land naar land reizen
Er is dus geen strenge definitie. In de praktijk gebruikt iemand zichzelf ook wel de term expat als hij of zij voor langere tijd in het buitenland woont, ongeacht de reden.
Hoe wordt je een expat?
Er is geen formele procedure om expat te worden. Je bent een expat zodra je buiten je eigen land woont of werkt. Toch zijn er stappen die mensen in de praktijk doorlopen:
- Zoek een baan of opdracht in het buitenland, of laat je uitzenden door je huidige werkgever
- Regel de juiste verblijfsvergunning en werkvergunning voor het land van bestemming
- Zorg voor praktische zaken zoals huisvesting, zorgverzekering en bankzaken in het nieuwe land
- Schrijf je in bij de gemeente of het consulaat, afhankelijk van wat het land vereist
- Informeer je over belastingregels, want als expat kun je te maken krijgen met belastingplicht in twee landen
Veel grote bedrijven bieden ondersteuning aan werknemers die naar het buitenland gaan. Dit heet een “expat package” en kan zaken bevatten zoals een woonvergoeding, reisvergoeding of een vergoeding voor internationale schoolkosten voor kinderen.
Leven als expat: wat moet je weten?
Het leven als expat brengt veel kansen met zich mee, maar ook uitdagingen. Je leert een nieuwe cultuur kennen, bouwt een internationaal netwerk op en doet waardevolle werkervaring op. Tegelijk kun je te maken krijgen met heimwee, een taalbarrière of bureaucratische obstakels in het nieuwe land.
Veel expats sluiten zich aan bij expat-gemeenschappen in hun nieuwe woonplaats. Dat zijn groepen mensen die allemaal van elders komen en elkaar helpen met praktische informatie en sociale contacten. In grote steden over de hele wereld zijn zulke gemeenschappen actief, zowel online als offline.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen expat en gurbetçi?
Een gurbetçi is een Turkse term voor iemand die in het buitenland werkt of woont, en wordt vaak gebruikt voor arbeidsmigranten. De term expat heeft een bredere, meer internationale betekenis en wordt vaker gebruikt voor hoogopgeleide professionals. In de praktijk overlappen de twee begrippen elkaar gedeeltelijk, maar ze komen uit verschillende culturele contexten.
Moet een expat belasting betalen in twee landen?
Dat hangt af van de landen die betrokken zijn. Sommige landen hebben belastingverdragen met elkaar, zodat je niet dubbel betaalt. Als expat is het slim om je goed te laten informeren door een belastingadviseur die ervaring heeft met internationale situaties, omdat de regels per land sterk kunnen verschillen.
Hoe lang kun je expat zijn?
Er is geen officiële tijdslimiet. Sommige mensen zijn een jaar expat, anderen wonen tientallen jaren in het buitenland zonder de nationaliteit van dat land aan te nemen. De term blijft van toepassing zolang je buiten je eigen land woont en de oorspronkelijke nationaliteit behoudt.
Kan iedereen expat worden, of is het alleen voor hoogopgeleiden?
In theorie kan iedereen expat worden. In de praktijk wordt de term wel vaker gebruikt voor mensen met een hogere opleiding of een professionele functie. Maar ook gepensioneerden, digitale nomaden of mensen die om persoonlijke redenen emigreren, kunnen zichzelf expat noemen. Er is geen officiële regel die dat verbiedt.
